Dywan wiszący na ścianie najczęściej nazywa się kilimem. W bardziej formalnym lub artystycznym języku można użyć określenia tapiseria, czyli ogólnej nazwy ozdobnej tkaniny przeznaczonej do dekoracji ściany. W zależności od techniki, wzoru i pochodzenia spotyka się także terminy „gobelin” oraz „arras”.
Kilim czy tapiseria?
Kilim to płaska, zwykle dwustronna tkanina bez puszystego runa. Może pełnić funkcję dywanu podłogowego albo dekoracji zawieszonej na ścianie. W polskiej mowie potocznej właśnie tak najczęściej określa się dekoracyjny dywan na ścianę.
Tapiseria jest pojęciem szerszym. Obejmuje ozdobne tkaniny ścienne, często wykonywane jako kompozycje artystyczne. W tym znaczeniu gobelin i arras można uznać za szczególne rodzaje tapiserii, choć w codziennych rozmowach granice między tymi nazwami często się zacierają.
Czym różnią się kilim, gobelin, arras i tapiseria?
Najłatwiej rozróżnić te terminy, biorąc pod uwagę konstrukcję tkaniny oraz jej kontekst artystyczny lub historyczny:
| Termin | Charakterystyka | Kontekst |
|---|---|---|
| Kilim | Płaska, najczęściej dwustronna tkanina bez runa. | Potoczne określenie dekoracyjnego dywanu, także zawieszanego na ścianie. |
| Tapiseria | Ogólna nazwa ozdobnej tkaniny ściennej. | Termin stosowany w sztuce i historii tkaniny, obejmujący między innymi gobeliny i arrasy. |
| Gobelin | Zwykle jednostronna tkanina z obrazowym lub ornamentalnym przedstawieniem. | Nazwa kojarzona z artystycznym tkactwem oraz paryską manufakturą Gobelins. |
| Arras | Historyczna, często kosztowna i bogato zdobiona tkanina ścienna. | Określenie związane z francuskim miastem Arras i dawną tradycją dekoracji wnętrz. |
Dlaczego nazwy są używane zamiennie?
W sklepach i rozmowach o wystroju wnętrz słowo „kilim” bywa używane wobec niemal każdej płaskiej tkaniny dekoracyjnej na ścianę. „Gobelin” często oznacza z kolei dowolną tkaninę z wyraźnym obrazem lub wzorem, nawet jeśli nie odpowiada ścisłej definicji historycznej.
Najbardziej precyzyjne określenie zależy więc od kontekstu. Gdy chodzi o płaski, dekoracyjny dywan, najlepiej powiedzieć „kilim”. Gdy mowa o ozdobnej tkaninie ściennej jako kategorii, właściwa będzie „tapiseria”. Tkanina o charakterze obrazowym może być określana jako „gobelin”, a „arras” odnosi się przede wszystkim do historycznych, cennych tkanin ściennych.
